Moordmotieven en denkpatronen

Ik gooi een keitje van de dijk af. De zeemeeuwen die zich daar onderaan verzameld hebben, vliegen verschrikt op en haasten zich naar rustigere oorden.

"Wat zien we niet, Huysmans?" Ik hoor de frustratie in mijn eigen stem. "Ik weet gewoon zeker dat we een aanwijzing missen. De sleutel tot de hele zaak. Het ontbrekende puzzelstukje, zeg maar..."

Koen Huysmans is al enkele jaren mijn partner bij de recherche. Hij is rustig, kan goed logisch nadenken en heeft een methodische aanpak voor alles in het leven. Hij is totaal mijn type niet, zoals sommige collega's wel eens durven insinueren, maar on the job past ons plaatje perfect. Ik ben namelijk nogal chaotisch, ongeduldig en kan tot de gekste conclusies komen - waar Koen dan op een of andere manier de waarheid weet uit te filteren. Op m'n eentje zou ik er nooit iets van bakken, ook al ben ik goed in scenario's en motieven en de absurde denkwijzes van psychopaten en moordenaars. Samen lukt het ons goed om tot de kern van de zaak te komen.

"Begin eens terug bij het begin, Desmet, en doe maar alsof ik er niets vanaf weet."

Dat is natuurlijk zever in pakjes. Koen kent de zaak beter dan mij, perfectionistisch als hij is. Wel grappig dat hij mij aanspreekt met Desmet van zodra ik zijn familienaam gebruik. Soms is hij toch echt veel te correct.

Ik gooi nog een keitje omlaag. Enkele moedige zeemeeuwen zijn al teruggekomen en schieten lawaaierig weer de lucht in om zich even verderop te nestelen.

"9 mei jongstleden, om iets na zeven 's avonds, krijgen de hulpdiensten een anoniem telefoontje over een auto-ongeval. Een donkergrijze Saab - het duurdere type - is tegen een boom geknald op de Waterdragersdreef. De bestuurder - Marthe Vanziegem, 46, gescheiden - is op slag dood. Men neemt aanvankelijk aan dat het een ongeval betreft, tot Saartje Corteels - de vijftienjarige dochter van het slachtoffer - een afscheidsbrief van haar moeder bij de post vindt, op 10 mei. De conclusie verschuift naar zelfmoord."

Ik rommel even in mijn tas voor het flesje Spa dat daar altijd in te vinden is en neem een slok.

"Dan ontdekt een aandachtige medewerker, of volgens sommigen een bemoeial," ik knipoog naar Koen, die Parthoens weer eens op stang had gejaagd door zijn zaak door te nemen en er aanwijzingen van een misdrijf in te ontdekken, "dat het anonieme telefoontje over het ongeval gebeurd is met hetzelfde GSM-nummer als het laatste telefoontje dat het slachtoffer op haar GSM ontvangen heeft. Na een eerste onderzoek blijkt ook dat de afscheidsbrief - alhoewel erg gelijkend - niet geschreven is in het handschrift van het slachtoffer. De zaak wordt dus toegewezen aan de aandachtige bemoeial en zijn fabuleuze partner."

Ik denk glimlachend terug aan het gezicht van Parthoens toen hij probeerde de commandant ervan te overtuigen de zaak bij hem te laten, onsuccesvol uiteraard. Onderlinge rivaliteit is niet onbekend in de recherche, maar Parthoens kan er zo'n drama van maken dat bijna iedereen hem op stang jaagt, gewoon om het effect te zien. In elk geval, het lag nu bij ons om deze zaak op te lossen en mijn inspiratie moest ik zeker niet bij Parthoens gaan zoeken.

"Uit de autopsie blijkt dat het slachtoffer high was, van genoeg speed zodat het bijna een overdosis was. Is het dan toch zelfmoord, of heeft iemand het slachtoffer gedrogeerd en overtuigd om met de auto te rijden in de hoop dat ze zou botsen? Dat lijkt ons een nogal vergezocht moordscenario en de kans op een dodelijk ongeval is dan ook relatief klein. De wagen werd ook onderzocht, maar hier werden geen sporen van kwaad opzet gevonden. Ook het GSM-nummer levert niet meteen iets op."

Ik speel met een volgend keitje in mijn hand, maar net als ik het van de dijk af wil gooien, loopt een man voor me door die naast me op de bank komt zitten. Hij opent meteen zijn laptop. Ik schuif een beetje op en rol het steentje tussen mijn vingers. Ik observeer de man naast me een beetje, vanuit mijn ooghoeken, maar hij lijkt diep in gedacht verzonken, dus ik draai me terug naar Koen en praat verder.

"De naaste familieleden en kennissen worden geïnterviewd. De vader van het slachtoffer, Alfons Vanziegem, is de eigenaar van het bedrijf waar zijn dochter de dagelijkse leiding over heeft. Zijn vrouw is al jaren geleden gestorven aan kanker, en de man houdt het bedrijf enkel nog in naam. Hij snapt niet waarom zijn dochter vermoord zou kunnen zijn. Het imperium dat hij heeft opgebouwd wordt immers overgegeven aan zijn kleindochter Saartje. Saartje is echter nog minderjarig, maar het lijkt voor vader Vanziegem vanzelfsprekend dat haar vader, de ex van het slachtoffer, het beheer overneemt tot zij volwassen wordt. Volgens de vader van het slachtoffer was de verstandhouding tussen het slachtoffer en haar ex-man altijd meer dan goed, zowel over hun afgelopen relatie als over de verdere opvoeding van hun dochter. De ex, Danny Corteels, is enkele jaren ouder en manager bij een IT-bedrijf. Hij is een eerlijke en standvastige man volgens Alfons Vanziegem, en Saartje lijkt altijd goed met hem op te kunnen schieten, voor zover een tiener dat kan natuurlijk."

"Maar..." De interviews spelen door mijn hoofd en ik schrik op als Koen me aanspoort om verder te gaan.

"Maar het blijft een mogelijk motief, het beheer van dat imperium te kunnen overnemen. Dus we gaan op bezoek bij Danny Corteels. We kunnen hem al snel van onze verdachtenlijst schrappen echter, want hij zat die avond samen met zijn nieuwe vriendin en Saartje aan tafel. En dan wordt het interessant. De nieuwe vriendin van Danny Corteels, Ellen Daniëls, is zestien jaar jonger dan hem. Ze is vriendelijk, maar mij leek het geforceerd en soms wat overdreven, dus ik word achterdochtig. Ze geeft gemakkelijk toe dat ze na het eten nog een wandeling heeft gemaakt, en dat die inderdaad rond het tijdstip van het ongeval gebeurde, maar dat ze 's avonds nooit die richting uitwandelt. Te spookachtig, zei ze. Danny Corteels vertelt dat zijn vriendin wel vaker een wandeling maakt 's avonds, en dat ze zeker die avond te voet vertrokken en teruggekomen is. Ik blijf haar echter verdacht vinden, maar we hebben geen harde aanwijzingen dat ze er iets mee te maken heeft."

Koen snuift. Ik steek mijn tong uit. "Een extra motief is geen harde aanwijzing, Huysmans!" Terwijl hij bij zichzelf gromt, vervolg ik mijn verhaal.

"We onderzoeken Ellen Daniëls, en blijkt dat ze ooit nog voor Vanziegem Industries gewerkt heeft, als boekhoudster, maar ontslagen werd nadat aan het licht kwam dat ze hier en daar sjoemelde om er zelf beter van te worden. We kunnen dus wel stellen dat ze uit is op geld, en misschien zelfs wraak. Want de CEO vermoorden op zich is wraak, maar dan aan het imperium kunnen omdat haar nieuwe partner het beheer ervan overneemt tot zijn dochter 18 wordt, da's toch pure ironie!"

Ik zucht. "Alleen hebben we nog steeds geen bewijs dat ze er iets mee te maken heeft. We hebben erbij stilgestaan dat Danny Corteels eventueel ook in het complot zou zitten, maar zijn dochter geeft zowel haar vader als diens vriendin een geldig alibi. Zelfs onder druk, want we hebben haar ook apart ondervraagd, maar dat zat goed. We hebben dus ook geen idee hoe de volgende elementen met elkaar verbonden zijn: de afscheidsbrief in een ander handschrift, de speed die het slachtoffer heeft genomen, de wandeling van hoofdverdachte Daniëls en de GSM die zowel het slachtoffer belde als de hulpdiensten."

Ik kijk even rond, en probeer even aan niets te denken. Ik zie Koen naast me zijn vingers aftikken, waarschijnlijk druk bezig met de zaak analytisch te bekijken. Het is nogal miezerig weer, maar er zijn nog een aantal mensen die op het strand wandelen. Hier of daar ook een paar kinderen, sommigen met een voetbal, en een klein jongetje dat lachend achterwaarts liep, af en toe neerviel, maar altijd terug opstond en aan hoge snelheid verderging. Ik hou hem even in de gaten, glimlachend, maar dan verschijnt er een frons op mijn voorhoofd als ik opeens de link kan leggen met de zaak Vanziegem.

"Koen, wat als..." Terwijl ik me terug naar hem toedraai, merk ik al dat hij me totaal niet hoort. "Huysmans!" blaf ik in mijn autoritaire stem. Dat werkt natuurlijk meteen. Hij schiet recht en kijkt me na een halve seconde kwaad aan. Ik grijns. "Niet dagdromen over Daniëls, Koen!" Ik buig me korter naar hem toe, meteen terug serieus. "Ik heb een idee!" fluister ik.

"Wat als we er even van uitgaan dat Daniëls onder de aangenomen motieven Marthe Vanziegem wil vermoorden. Ze bedenkt een plan, waarbij ze Vanziegem aan de speed krijgt en haar dan belt om haar ergens heen te lokken. Dan kan ze de gedrogeerde Vanziegem van kant maken en het op zelfmoord doen lijken. Ze verstuurt op de dag van de geplande moord de afscheidsbrief, wetende dat die zal aankomen als het al te laat is. Het idee is dat ze tijdens de wandeling na het eten de daad kan doen, dus ze belt Vanziegem om haar ergens heen te lokken. Vanziegem is door de speed echter zo van de kaart, dat ze te snel rijdt en tegen een boom knalt. Als ze niet komt opdagen, wandelt Daniëls de route die Vanziegem zou moeten rijden en ziet dan het autowrak tegen de boom liggen. Ze belt de hulpdiensten en zorgt ervoor dat ze dan de GSM kwijtraakt. Haar plan is gelukt zonder de extra moeite, dus ze wandelt rustig terug naar huis en doet of er niets aan de hand is."

"Klinkt aannemelijk, als je ook nog kan verklaren hoe Daniëls het handschrift van Vanziegem kent, hoe ze haar kan overtuigen om speed te nemen en hoe ze haar kan overtuigen om onder invloed ergens heen te rijden. Dan moet je nog ontdekken waar die GSM naartoe is, waar Daniëls Vanziegem naartoe wou lokken, hoe ze haar origineel wilde vermoorden en nog wat gaten dichten in je verhaal." Koen klinkt cynisch en ik rol mijn ogen.

"De helft heb je toch al zo opgelost," zeg ik vinnig, "Daniëls heeft voor Vanziegem gewerkt, ze zal wel memo's en dergelijke van haar baas gehad hebben, ik durf wedden dat we die in haar papierafval kunnen terugvinden. En als ze Vanziegem wijs kan maken dat er iets met Saartje is, dan zal die wel meteen in haar auto gesprongen zijn. Hoe ze haar de drugs heeft gegeven weet ik niet, maar we kunnen wel ongeveer traceren waar Vanziegem naartoe zou gaan. Het kan niet ver van de woning van Danny Corteels afzijn, want Daniëls moest er te voet naartoe kunnen, de daad doen en terug naar huis komen binnen de tijd waarop ze normaalgezien haar wandeling maakt. Zoals het nu is gelopen, blijkt ook dat Daniëls daar misschien even heeft gewacht, dan de route heeft gewandeld die Vanziegem zou rijden, tot het punt waarop ze is verongelukt, dus dat kan ook al niet te ver geweest zijn."

Ik sta op en begin in een goed tempo terug richting het politiekantoor te wandelen. Ik hoor Koen zuchten achter mij, maar even later is hij duidelijk recht gesprongen en haalt hij me al in. "Je bent zeker?" vraagt hij. "Koen," ik schud lichtjes mijn hoofd, "we kunnen pas zeker zijn als we het zeker weten. Daarom zetten we het hele team van zodra we terug binnenkomen op het vinden van een geschikte plaats om een moord te plegen in de buurt van het huis van Corteels. Dan zien we wel weer."